Nafta wrotyczowa – dawna wcierka do skóry i włosów

2026-09-02 Wyłączono Przez Aneta Rachwał-Adamczyk

Nafta wrotyczowa była stosowana zewnętrznie jako mocna wcierka przeznaczona przede wszystkim do skóry owłosionej. Łączyła właściwości świeżego wrotyczu z oczyszczającym i odtłuszczającym działaniem nafty. Sięgano po nią szczególnie wtedy, gdy skóra była nadmiernie tłusta, pokryta zaskórnikami, krostami albo zmianami związanymi z łojotokiem.

Wrotycz ceniono dawniej jako roślinę oczyszczającą i odstraszającą pasożyty. Stosowano go zewnętrznie przy wszawicy, świerzbie oraz innych uporczywych problemach skórnych. W tradycyjnych recepturach wykorzystywano również jego działanie odkażające, ściągające i ograniczające nadmierne przetłuszczanie skóry.

Składniki

pół szklanki świeżego ziela wrotyczu,

200 ml bezzapachowej nafty kosmetycznej o prostym składzie,

suchy szklany słój ze szczelnym zamknięciem.

Należy używać wyłącznie nafty kosmetycznej przeznaczonej do kontaktu ze skórą. Nie wolno zastępować jej paliwem, naftą techniczną, lampową ani lotniczą.

Przygotowanie

Świeże, zdrowe ziele wrotyczu drobno posiekać, rozdrobnić w moździerzu lub krótko zmiksować. Rośliny nie powinny być mokre od deszczu ani rosy. Jeżeli zostały umyte, trzeba pozostawić je do całkowitego wyschnięcia.

Rozdrobnionym zielem napełnić pół szklanki, nie ugniatając go zbyt mocno. Przełożyć do czystego i dokładnie osuszonego słoja, a następnie zalać 200 ml nafty kosmetycznej. Ziele powinno zostać całkowicie przykryte płynem.

Słój szczelnie zamknąć i odstawić na 7 dni w chłodne, zacienione miejsce, daleko od źródeł ciepła i otwartego ognia. Raz dziennie delikatnie nim poruszyć, aby składniki roślinne równomiernie przechodziły do płynu.

Po siedmiu dniach preparat przecedzić najpierw przez gęste płótno lub kilka warstw gazy, a następnie ponownie przez papierowy filtr. Ziele dokładnie odcisnąć. Gotowa nafta powinna być przejrzysta i pozbawiona drobnych cząstek roślinnych.

Przelać ją do butelki z ciemnego szkła, szczelnie zamknąć i opisać: „Nafta wrotyczowa – tylko do użytku zewnętrznego”. Przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, poza zasięgiem dzieci i z dala od ognia.

Tradycyjne właściwości

Nafta wrotyczowa była wykorzystywana jako środek:

dokładnie odtłuszczający i oczyszczający skórę,

ograniczający nadmierne wydzielanie łoju,

wspomagający oczyszczanie ujść mieszków włosowych,

stosowany przy zaskórnikach, ropnych krostach i zmianach trądzikowych,

łagodzący świąd towarzyszący niektórym problemom skóry,

wykorzystywany przy łupieżu, łojotoku i zapaleniu mieszków włosowych,

tradycyjnie używany przy wszawicy, świerzbie i innych zmianach wiązanych dawniej z obecnością pasożytów,

wcierany w skórę głowy przy nadmiernym przetłuszczaniu oraz osłabieniu włosów.

Działanie preparatu jest mocne i wysuszające. Z tego powodu nie należy traktować go jak zwykłego olejku ani pozostawiać na skórze przez wiele godzin.

Sposób użycia

Przed pierwszym zastosowaniem nanieść jedną kroplę na niewielki fragment skóry przedramienia i obserwować miejsce przez 24 godziny. Jeżeli pojawi się silne pieczenie, obrzęk, pęcherze albo utrzymujące się zaczerwienienie, preparatu nie stosować.

Na skórę głowy nakładać oszczędnie, zwilżonym wacikiem, wyłącznie na wybrane miejsca. Nie zalewać całej głowy. Przy zmianach punktowych nanosić bardzo małą ilość bez mocnego tarcia. Preparat pozostawić krótko, a następnie dokładnie zmyć łagodnym środkiem myjącym.

Nie nakładać na skórę uszkodzoną, krwawiącą, popękaną, silnie zapalną ani pokrytą rozległymi zmianami. Chronić oczy, usta, nos i inne błony śluzowe. Nie stosować u dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących. Nie używać doustnie i nie wdychać oparów.

Opis przedstawia dawny sposób przygotowania i tradycyjne zastosowanie nafty wrotyczowej. Nie stanowi porady medycznej ani zapewnienia wyleczenia łuszczycy, nużycy, świerzbu, wszawicy czy innej choroby skóry.